Veelgestelde vragen over steenwol
- Wat is steenwol eigenlijk?
- Hoe wordt steenwol gemaakt?
- Blijft steenwol gedurende de teelt ziektevrij?
- Wat levert “stuurbaarheid van het substraat” op?
- Waarom is een waterbuffer in het teeltsysteem belangrijk?
- Waarom is de volledige beworteling belangrijk?
- Zijn capillaire matten te nat voor winterteelt?
- Hoe bepaal ik het vochtgehalte?
- Men praat vaak over capillariteit. Wat wil dat zeggen?

Wat is steenwol eigenlijk?
Steenwol is een minerale wol, gemaakt van vulkanisch gesteente. Steenwol bestaat uit ongeveer 95% poriën en 5% vast materiaal in de vorm van steenvezels.

Hoe wordt steenwol gemaakt?
De grondstoffen voor Grodan steenwol zijn basalt- en kalkstenen. Die worden in een oven bij een temperatuur van 1.500°C gesmolten tot lava. Daarna wordt de lava uitgegoten over een aantal snel roterende schijven. Door de middelpunt-vliegende kracht vliegen de druppels van de schijven af en veranderen in draadjes. Het proces kan vergeleken worden met de suikerspin op de kermis. De draadjes worden vervolgens tot een pakket geperst. Hieruit worden de matten en blokken gezaagd.

Blijft steenwol gedurende de teelt ziektevrij?
Steenwol komt ziektevrij in de kas. Of bodemziekten kunnen doordringen, hangt dan ook af van de hygiëne op het bedrijf. En natuurlijk moet het plantmateriaal absoluut ziektevrij zijn. Het zorgvuldig aanleggen van het systeem, het gebruik van grondfolie en ingepakte matten beperken het risico nog verder. Doen zich toch problemen voor, dan kan bestrijding relatief eenvoudig plaatsvinden. Dat is het voordeel van het kleine wortelvolume.

Wat levert “stuurbaarheid van het substraat” op?
Met een stuurbaar substraat krijgt het gewas precies waar het op dat moment vraagt. De plant zal daarom optimaal reageren en dus ook beter produceren. Met Grodan steenwol substraat is tot in elk hoekje van het matvolume te sturen. Met andere substraten kunnen vergelijkbare resultaten wellicht worden benaderd, maar dat kost vaak 10 tot 15% meer water en voedingsstoffen.

Waarom is een waterbuffer in het teeltsysteem belangrijk?
In de eerste instantie moet de waterbuffer een tijdelijke storing in de voedingsunit kunnen opvangen. Een minder capillair substraat is gevoeliger voor indroging. Daarnaast zijn de schokken in EC, pH en temperatuur op een capillair substraat met een waterbuffer minder extreem.
De besparing op water en voedingsstoffen dankzij de stuurbaarheid van steenwol substraat is natuurlijk ook belangrijk als u gaat recirculeren. Met een waterbuffer hoeft u veel minder kubieke meters water te ontsmetten, zodat de ontsmettingskosten per m² dalen.

Waarom is de volledige beworteling belangrijk?
Vergeleken met grond heeft de substraatmat een kleiner volume. Maar dat volume moet dan ook door de wortels volledig benut kunnen worden. Want een plant heeft bij extreme weerovergangen alle wortels nodig om de extra verdamping op te vangen. Dus als het substraat niet geheel doorwortelbaar is, zijn er risico’s bij weersveranderingen met een groot verdampingsverschil.

Zijn capillaire matten te nat voor winterteelt?
Nee, want het vochtgehalte van een mat wordt bepaald door de verdamping en de watergift. Niet druppelen en de plant extreem laten verdampen (hete pijpen) zal automatisch leiden tot uitdrogen van de mat.
Met andere woorden: het vochtgehalte in de mat is stuurbaar. In principe streven we ’s winters naar een lager vochtgehalte. Dat kunnen we bereiken door het gewas voldoende te laten verdampen (minimum pijptemperatuur, vlot luchten) en door lange pauzes tussen de druppelbeurten in te lassen.

Hoe bepaal ik het vochtgehalte?
Het watergehalte in de steenwolmat kan beoordeeld worden met behulp van de
watergehaltemeter (WGM) van Grodan. Deze geeft exact aan wat het watergehalte van de matten is, zodat de watergehaltevariaties strak in de hand kunnen worden houden. Daarnaast meet de WGM de EC en de temperatuur van de steenwolmat.

Men praat vaak over capillariteit. Wat wil dat zeggen?
Steenwolmatten moeten niet alleen genoeg vocht opnemen, maar dit ook over het hele matvolume verdelen. Grodan steenwol is speciaal ontwikkeld om aan deze eisen te voldoen. Als het vocht meteen naar beneden zou zakken, ontstaan er droge of zoute hoeken in de mat.
Daar zullen de wortels zich niet prettig voelen, zodat het bewortelbaar volume kleiner wordt. Een goede “capillariteit” (vochtverdeling) zorgt ervoor, dat het hele matvolume bestuurbaar is en dus ook helemaal beworteld kan worden.

