Water Management

Actualiteiten watergift op steenwolsubstraat: alertheid is geboden

Jan van Staalduinen

Efficiënt watergeven in teelten op steenwolsubstraat is niet los te zien van de gewasfase, de gewenste plantbalans en de groei/buitenomstandigheden (verdamping). Gert-Jan Goes van Grodan benoemt enkele aandachtspunten die momenteel van belang zijn. “We zitten nog steeds in een relatief donkere periode, maar wanneer de zon doorbreekt is alertheid geboden.”

GroSens, grodan

Voordraineren en draingat steken
Voordraineren bij de start van de teelt vindt steeds meer navolging en dat is een goede zaak, vindt Goes. Hiervoor wordt op twee derde van de mathoogte eerst een gaatje geprikt, zodat het watergehalte (WG) in het bovenste deel van de mat wat kan zakken. Het definitieve draingat wordt gemaakt na het inwortelen, uiterlijk wanneer de wangen van de eerste matten zijn leeggedronken; eerder draineren kan altijd.

WG omlaag
Het laten zakken van het watergehalte tijdens het doorwortelen van het complete substraatvolume tot aan de bloei van tros 3 bij tomaat, de eerste zetting bij paprika, de bloei van de eerste hartvrucht bij aubergine of de bloei c.q. uitgroei van de eerste komkommers behoort inmiddels ook tot de normale teeltmaatregelen. In deze periode wordt er geen of nagenoeg geen drain gerealiseerd. Eén of enkele dagen geen water geven bij donkere, vegetatieve omstandigheden is aan te bevelen.
Deze strategie resulteert in minder tot nagenoeg geen drain gedurende de eerste teeltweken. Het geleidelijk laten zakken van het WG in de mat stimuleert een volledige doorworteling van het matvolume met een fijn vertakt wortelgestel over de gehele mathoogte. Hoe meer er in deze fase wordt gedruppeld, des te meer wortels zich onderin de mat vormen waar het watergehalte hoog is. Dit laatste vergroot de kans op wortelproblemen wanneer er in de zomer bij hoge temperaturen veel water wordt gegeven. Er kan dan zuurstofloosheid ontstaan, waardoor wortels afsterven. Een goed verdeeld, fijn vertakt wortelgestel heeft daar veel minder last van.

Knop om op zonnige dagen
Telers hebben positieve ervaringen met spaarzaam watergeven in de eerste teeltfase. Zeker nu, na een langdurige donkere periode, is het echter belangrijk om op de zonnige dagen de knop om te zetten en ruim drain te realiseren voor verversing van het matwater en verlaging van de EC en pH in de mat. Hoge pH-waarden maken diverse nutriënten immers moeilijk opneembaar.

Op de zonnige dagen wordt er momenteel nog steeds een gering volume gedruppeld ten opzichte van het matvolume. 50% drain van een koffiekopje water is nog steeds weinig. Pas als 1-1,5 liter drain per m2 wordt gerealiseerd, heeft dat een merkbaar effect op de verversing van het matwater en de EC- en pH-waarden in de mat. Verlaging van de EC in de mat is nu niet het primaire doel, wel een efficiënte verversing. EC- verlaging wordt pas noodzakelijk wanneer er meer gelucht gaat worden en het gewas moet accelereren in verdampingscapaciteit.

De boodschap is dus om het onder vegetatieve (donkere, regenachtige) omstandigheden vooral rustig aan te doen voor een gezonde wortelontwikkeling, maar weloverwegen en stevig te reageren op zonnige dagen.

Vroeg starten
Als er op een zonnige dag flink drain kan of moet worden gerealiseerd, dient men op tijd met grote(re) beurten te starten om het herverzadigingsmoment vlot te bereiken. Meer water aanbieden stimuleert ook de opname en verdamping, waardoor het drainmoment veelal later dan verwacht zal worden bereikt. Op tijd starten met grote beurten betekent eerder draineren en sneller inzicht in de daadwerkelijk gerealiseerde drain. Hierdoor behoud je de mogelijkheid om eventueel vroeg in de middag te stoppen met druppelen en voorkom je dat je ’s middags moet concluderen dat het drainmoment nog niet is bereikt en de kans op een significante verversing van het ‘oude’ matwater is gemist.

Extra alert zijn is ook nodig wanneer de ramen opengaan bij hogere buitentemperaturen. De verdamping van het gewas kan dan onverwacht snel toenemen, doordat er veel vocht wordt uitgewisseld met de buitenlucht. Een aanpassing op de stralingssom (kleinere startbeurt) is dan wenselijk om de druppelfrequentie te verhogen.

(C) Glastuinbouw Waterproof - Auteur: Jan van Staalduinen